Powiększenie watroby. Przyczyny hepatomegalii

W niektórych chorobach wątroby dochodzi do powiększenia się narządu, co może powodować dyskomfort, a nawet ból. Hepatomegalia, czyli powiększenie wątroby może sygnalizować choroby powszechnie znane lub takie, o których istnieniu większość z nas nie słyszała. Lekarz wyjaśnia, jak rozpoznać objawy i zdiagnozować przyczyny schorzeń wątroby przebiegających z hepatomegalią i bólem.

Co zrobić, gdy boli wątroba? Fot. px.

Wątroba jest największym narządem w jamie brzusznej i pełni wiele ważnych funkcji w ciele człowieka. Odpowiada m.in. za metabolizm, detoksykację oraz odporność organizmu. Jeśli narząd choruje, może to objawiać się hepatomegalią, czyli powiększeniem wątroby. 

Ból wątroby i jego przyczyny

Jeśli postawimy naszą wątrobę przed dużym wyzwaniem w postaci wysokokalorycznego posiłku, będzie ona musiała wydzielić więcej żółci oraz enzymów trawiennych. Może to spowodować przejściowy ból brzucha w prawej okolicy podżebrowej, któremu mogą towarzyszyć wzdęcia, odbijanie, mdłości. Niektóre osoby skarżą się na wymienione dolegliwości po zjedzeniu dużej ilości orzechów. Zwykle takie objawy ustępują samoistnie po strawieniu bogatotłuszczowego posiłku. Jeśli ból nie ustępuje lub nasila się, należy udać się do lekarza, ponieważ przyczyną może być poważna choroba:

"Ból wątroby pacjenci opisują jako ucisk, nabrzmienie brzucha, dyskomfort w prawej części brzucha. Dolegliwości te mogą nasilać się przy dotyku, podczas kaszlu lub głębszego wdechu. W przypadku, gdy wątroba nie funkcjonuje prawidłowo organizm może sygnalizować to także poprzez inne objawy, takie jak zmianę zabarwienia skóry (np. żółtaczka), świąd skóry, apatię, osłabienie, obrzęki obwodowe, powiększanie się obwodu brzucha, nudności czy ciemne zabarwienie moczu. Sama wątroba nie posiada nerwów czuciowych, ale torebka wątrobowa, w której jest ona umieszczona już tak, zatem powiększony narząd uciska i rozpiera torebkę, sprawiając ból" - mówi specjalista z zakresu chorób wewnętrznych dr hab. n. med. Agnieszka Gala-Błądzińska, współpracująca z Fundacją Saventic.

Wątrobę uszkadzają przede wszystkim toksyny (jak na przykład zbyt duże spożycie alkoholu czy paracetamolu), zakażenia i zapalenia. Przyczyną jej nieprawidłowego funkcjonowania mogą być też choroby związane z zaburzeniami odpływu żółci, nowotwory, a także choroby spichrzeniowe, polegające na odkładaniu się niezmetabolizowanych substancji w wątrobie.

"Powiększenie wątroby z towarzyszeniem dolegliwości bólowych w prawej okolicy podżebrowej występuje także w przebiegu schorzeń rzadkich i uwarunkowanych genetycznie, takich jak choroba Wilsona, choroba Gauchera czy amyloidoza" – dodaje dr hab. n. med. Agnieszka Gala-Błądzińska.

Hepatomegalia w chorobach rzadkich

Po wykluczeniu najczęstszych przyczyn hepatomegalii, jak niewydolność serca, zapalenie wątroby, nowotwory wątroby, stłuszczenie wątroby, warto wykonać badania w kierunku chorób rzadszych. Diagnostyka internistyczna hepatomegalii nierzadko jest trudna, długotrwała. Jeśli dolegliwości są mało nasilone, to często są bagatelizowane przez pacjentów, co powoduje niekorzystne dla zdrowia opóźnienie w konsultacji specjalistycznej oraz postawieniu właściwej diagnozy.

"Hepatomegalia to objaw występujący w przebiegu w wielu chorób spichrzeniowych, które są związane z nagromadzeniem się niezmetabolizowanych substancji w wątrobie. W chorobie Gauchera objaw ten występuje razem z powiększeniem śledziony (splenomegalia). Pacjenci miewają dolegliwości natury neurologicznej, takie jak napady padaczkowe, nieprawidłowe ruchy gałek ocznych, a także problemy z układem kostno-stawowym, co powoduje bóle kości i stawów, a nawet patologiczne złamania" – mówi dr hab. n. med. Agnieszka Gala-Błądzińska.

Hepatomegalia występuje również u osób cierpiących na wcześniej wspomnianą chorobę Wilsona, czyli genetyczne uwarunkowane schorzenie, związane z kumulowaniem się w organizmie miedzi. Choroba zaczyna manifestować się w wieku dojrzewania, jednak często pierwsze symptomy występują po 6. roku życia:

"Oprócz uszkodzenia wątroby schorzenie powoduje też zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym. Jednak to dopiero objawy uszkodzenia wątroby, zaburzenia neurologiczne lub psychiatryczne są zwykle pierwszymi objawami, na podstawie których rozpoznaje się chorobę Wilsona. Charakterystycznym objawem są także pierścienie Kaysera i Fleischera, czyli złoto-brązowe przebarwienia rogówki, dobrze widoczne w lamie szczelinowej podczas badania okulistycznego u większości pacjentów z chorobą Wilsona" – dodaje lekarz. Inne choroby spichrzeniowe, w przebiegu których mogą występować hepatomegalia i dolegliwości bólowe wątroby to hemochromatoza, amyloidoza (skrobiawica) i glikogenozy.

Co zrobić, gdy boli wątroba 

Unikanie obfitych posiłków i tłustych potraw, a także nadmiaru alkoholu z pewnością spotka się z wdzięcznością naszej wątroby. W razie pojawienia się miernych dolegliwości bólowych w prawej okolicy podżebrowej, wskazane jest kilkugodzinne wstrzymanie się od spożywania posiłków, zażycie leku rozkurczowego w dawce wskazanej w ulotce dla pacjenta, odpoczynek.

Natomiast, jeśli bóle są silne, ostre, często się powtarzają, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Lekarz pierwszego kontaktu wykona badanie fizykalne, a następnie może zlecić USG i podstawowe badania laboratoryjne wydolności wątroby. U niektórych pacjentów konieczne będzie poszerzenie diagnostyki hepatomegalii i/lub uszkodzenia wątroby o specjalistyczne badania wykonywane w poradni gastroenterologicznej, hepatologicznej lub w trakcie hospitalizacji w wyspecjalizowanym oddziale szpitalnym. W ramach tej diagnostyki wykonuje się analizy laboratoryjne z krwi oparte również o badania genetyczne, wykonywane są badania obrazowe, a w uzasadnionych przypadkach konieczna jest biopsja wątroby z oceną histopatologiczną pobranych wycinków.

W zależności od objawów towarzyszących hepatomegalii możemy zostać skierowani przez lekarza na pogłębioną diagnostykę w kierunku chorób rzadkich. Sprawna i odpowiednio wczesna diagnostyka chorób rzadkich umożliwia leczenie przyczyny choroby i pozwala na ograniczenie postępu schorzenia, poprawę jakości życia, a w niektórych przypadkach wydłużenia życia pacjenta. 

Newseria, oprac. db

Ostropest plamisty na problemy z wątrobą?

Na ulotkach wielu lekarstw znajdziesz jakieś różne przeciwwskazania do ich zażywania. Bardzo, ale to bardzo często są one związane z dolegliwościami wątroby...

Nie znajdziesz na nich jednak odpowiedzi na pytanie: co robić (oprócz odstawienia lekarstw), gdy wątroba zacznie boleć... W niniejszym artykule chciałbym przedstawić rewelacyjne zioło na wątrobę.

Na ulotkach wielu lekarstw znajdziesz jakieś różne przeciwwskazania do ich zażywania, bardzo ale to bardzo często są one związane z dolegliwościami wątroby... Dzieje się tak dlatego, że wątroba to szczególnie wrażliwy organ na różne substancje toksyczne jakimi przeważnie są także lekarstwa w większych ilościach. Jak więc widać nie dość, że wątroba jest narażona na działanie toksyn dostarczanych do organizmu z zewnątrz to nawet lekarstwa jej szkodzą...

Co zatem robić?

Na szczęście jest jeden mały naturalny sposób, mógłbym tu napisać o stosowaniu odpowiedniej diety, zamianie leków na mniej szkodliwe dla wątroby... napiszę jednak o czym innym, napiszę o Ostropeście Plamistym. Ostropest plamisty to roślina pochodząca z basenu morza śródziemnego znana ludzkości od dawien dawna pisano nim już w średniowieczu. Znane są także wzmianki o uprawach tej rośliny w Prusach już w XVII wieku. Na dzień dzisiejszy występuje u nas jako roślina zdziczała, uprawiana jest na plantacjach oraz w ogródkach jako roślina ozdobna, bądź warzywna (młode liście).

No, ale przejdźmy do rzeczy, ostropest plamisty znany był w medycynie jako doskonały środek stosowany w schorzeniach wątroby i żółtaczce. Najważniejszym jego działaniem jest działanie odtruwające i regenerujące miąższ wątroby (dzieje się to dzięki dzięki związkom w nim zawartym zwanym sylimaryną). Stosuje się go więc przy wszelakich toksycznych zatruciach organizmu czy to lekarstwa, alkohol czy też inne związki chemiczne... a działanie jego jest wręcz niesamowite mógłbym powiedzieć. Potrafi odtruć wątrobę nawet po bardzo silnych zatruciach np. muchomorem sromotnikowym. Stosuje się zioła, bądź preparaty zawierające wyciąg z nasion ostropestu.

Tomasz Urban
Artelis

Jak stosować akupresurę?

Akupresura, zwana inaczej bezigłową akupunkturą, jest bezinwazyjną metodą leczenia wielu dolegliwości i chorób, stosowaną od 5000 lat. 

Popularność akupresury stale wzrasta na całym świecie ze względu na jej łatwość wykonania, praktycznie w każdych warunkach, brak skutków ubocznych (pod warunkiem prawidłowego jej wykonywania) oraz minimalne koszty leczenia.

Akupresura nie wymaga stosowania specjalnego sprzętu, można wykonywać ją w mieszkaniu, w pracy, w lesie i w ogrodzie. Można ją robić przez ubranie, jednak lepiej jak pacjent jest rozebrany.

Akupresura to rodzaj masażu, polegający na uciskaniu i masowaniu tzw. punktów biologicznie aktywnych, które odznaczają się szczególnymi właściwościami. Te miejsca na skórze różnią się od pozostałych właściwościami cieplnymi, biochemicznymi i elektrycznymi. Cechą charakterystyczną niektórych punktów jest ich bolesność (czasami bardzo duża) przy ucisku, która zanika po zlikwidowaniu choroby.

Odpowiedni masaż punktów na skórze powoduje pobudzenie zakończeń nerwowych znajdujących się w tych miejscach. Powstałe w ten sposób impulsy biegną drogami nerwowymi do ośrodkowego układu nerwowego, dochodząc do kory mózgowej i stamtąd dalej drogami nerwowymi do chorego narządu, co powoduje zmniejszenie bólu i poprawienie jego czynności.

Akupresurę wykonujemy sami lub z pomocą drugiej osoby. Do masażu wykorzystujemy opuszki palców, ale można również stosować do tego celu jakiś bezpieczny przyrząd, np. gumkę do mazania, która znajduje się na końcu niektórych ołówków. Jest to metoda godna polecenia dla osób chorych, jak i zdrowych, w celach profilaktycznych. Można ją wykonywać zarówno u niemowląt, jaki u osób w podeszłym wieku.

W mojej książce "Akupresura w praktyce" skupiłam się głównie nad praktycznym zastosowaniem akupresury, przedstawiając zestawy punktów dla 70 dolegliwości i chorób. Zostały tu podane jedynie niektóre zasady medycyny chińskiej i ogólne informacje, wystarczające jednak do samodzielnego wykonywania akupresury. Do książki dołączone są trzy plansze przedstawiające rozmieszczenie punktów na ciele człowieka.

Jako masażystka i biomasażystka polecam wszystkim dbającym o swoje zdrowie wypróbowanie tej naturalnej metody. Już od wielu lat interesuję się naturalnymi metodami leczenia, a zwłaszcza akupresurą. Często widziałam już jej pozytywne skutki, które - co najważniejsze - są osiągane bez środków farmakologicznych.

Oczywiście należy tu podkreślić, że nie jest to metoda zastępująca konwencjonalne leczenie i nie powinna być jako taka traktowana. Nie jest to też panaceum na wszystkie choroby, jak uważają niektórzy terapeuci.

Pragnę jeszcze zauważyć, że przeczytanie tego opracowania nie daje niezbędnej wiedzy do samodzielnego układania zestawów punktów na daną dolegliwość, do takich umiejętności potrzebna jest dużo większa wiedza, zarówno medyczna, jak i z zakresu medycyny chińskiej.

Zdaję sobie sprawę z tego, że nie wszystko zostało w tej książce wystarczająco wyjaśnione, zwłaszcza zasady medycyny chińskiej, ale jest to bardzo obszerna wiedza, której opisanie w jednym opracowaniu jest niemożliwe. Jednak informacje tu zawarte, powinny wystarczyć do samodzielnego stosowania akupresury.

Danuta Popowicz